ماهی ماه آوریل !!!

ماهی ماه آوریل !!!

مثل اغلب کشورهای دیگه، تو ایتالیا هم روز اول آوریل، روز دروغگویی و سرکار گذاشتن مردمه . تو کشور خودمونم چند سالیه این موضوع به اسم دروغ سیزده بدر مرسوم شده .

منشاء این رسم و رسوم مشخص نیست. تو این روز بچه های ایتالیایی  با کاغذ یه ماهی کوچیک (pesciolino) درست میکنن و با نوار چسبی، چیزی، دزدکی می‌چسبونن پشت همشاگردیشون. به اون بنده خدا میگن، ماهی ماه آوریل ( pesce d’Aprile )، که منظورشون در واقع احمق ماه آوریل هست .

بچه ها به مسخره به هم میگن:

دیدی؟

کیو؟

احمق ماه آوریلو!

L’hai visto?

Chi?

Il pesce d’Aprile!

بعد کلی سر به سر طرف میذارن .

Pesce d'Aprile

بزرگترها شوخی‌ها و دروغ‌های جدی تری مطرح می‌کنن. مثلا میگن وزارت کشور اعلام کرده مریخی ها حمله کردن :

Sono sbarcati i marziani, chiudetevi tutti in casa

یا مثلا میگن فلان جا حراجی بدوئین تا تموم نشده :

Si distribuiscono soldi a tutti, andate in via Tal dei Tali al numero…

هر سال دروغ‌ها و شایعه های جدیدی اختراع میشه و افراد بیشتری گول می‌خورن. البته رسانه ها روز بعد شایعه ها و دروغ‌ها رو اعلام می‌کنن و بهترین مورد رو به عنوان Miglior Pesce d’Aprile انتخاب می‌کنن. تا فراموش نکردم باید بگم که این روز یه نوع غذای مخصوص خودش رو هم داره به اسم Ravioli al pesce d’aprile.

با این توصیفات تو اول آوریل حواستونو جمع کنید که pesce d’Aprile نشید .

حالا چرا ماهی؟

دور تا دور ایتالیا رو آب گرفته. پس عجیب نیست اگه میبینید که ماهی تو فرهنگ ایتالیایی‌ها نفوذ زیادی کرده. بیایید چندتا ضرب المثل رو باهم مرور کنیم:

buttarsi a pesce

واسه ماهی شیرجه زدن. یعنی با شور حرارت کاری رو آغازکردن.

chi dorme non piglia pesce

هرکی خواب بمونه ماهی گیرش نمیاد. به عبارتی سحرخیز باش تا کامروا شوی!

i pesci grossi mangiano i piccini

ماهی بزرگ، کوچیک‌هارو میخوره.

non sapere che pesci pigliare

ماهیگیری بلد نیست. به عبارت دیگه بلد نیست چیکار کنه .

pesce grosso

ماهی بزرگ به معنی شخص مهم و آدم کله گنده

trattare a pesci in faccia

اهانت و بدرفتاری کردن

un pesce fuor d’acqua

ماهی بیرون از آب

un pesce lesso

ماهی آب پز. به آدم اخمو و بد عنق میگن .

میشه بهتون بگم “تو”؟

میشه بهتون بگم “تو”؟

tu، voi، Lei و Loro

تو زبون ایتالیایی به چهار روش می‌تونید طرف مقابلتونو خطاب کنید: tu، voi، Lei و Loro

Tu برای یه نفر و Voi واسه چند نفر از الفاظ خودمونی هستند که تو برخورد با اعضای خانواده، بچه ها و دوستان نزدیک به کار میره:

Tu, mamma. (مامانت)
Voi, ragazzi. (بچه هاتون)

Leiبرای یه نفر و Loro واسه چند نفر هم از الفاظ رسمی هستند که برای افراد غریبه، افرادی که زیاد باهاشون آشناییت نداریم، افراد مسن یا افراد صاحب مقام به کار میره. برای اینکه Lei و Loro رسمی با lei (او) و loro (آنها) قاطی نشه، موقع نوشتن حرف اولشونو با حروف بزرگ می‌نویسن:

Lei, professore, e anche Lei, signorina.

شما پروفسور و همچنین شما دوشیزه خانم.

Non Loro, signore e signori.
خانمها و آقایون، شما نه.

البته لازم به ذکره که این بزرگ نوشتن حرف اول Lei، حتی تو مکاتبات رسمی، داره یواش یواش از مد میافته!

Possiamo Darci del Tu?

ایتالیایی‌ها وقتی بعد از یه آشنایی می‌خوان حالت رسمی رو به حالت خودمونی تغییر بدن معمولا از جمله Possiamo Darci del Tu? یا به قول رضای عزیز از جمله Ci diamo del tu? استفاده می‌کنن که معنی تحت الفظییش میشه « میشه شما رو تو خطاب کنم؟» که خیلی به ندرت طرف میگه نه .

با این حال بعضی وقتها نیازی به مقدمه چینی نیست و شما از همون اول می‌تونید از الفاظ خودمونی استفاده کنید و به قول معروف سریع برید تو فاز dare del tu. مثلا در اشاره به بچه ها همیشه از لفظ ” تو ” استفاده میشه.

جونا همیشه با لفظ خودمونی باهم صحبت میکنن. اگه دانشجویی دوستشو با Lei طرف صحبت قرار بده، ممکنه به عنوان یه آدم مغرور و توخالی شناخته بشه! تو اغلب مشاغل هم همکارا از همون اول باهم خودمونی حرف می‌زنن

روز عشاق

روز عشاق

روز عشاق

عشاق معروف زیادی رو تو تاریخ ایتالیا می‌تونید پیدا کنید:

پائولو و فرانچسکا ناکام که تو کتاب کمدی الهی دانته داستانشون اومده، رومئو و ژولیت، دو عاشق جوان ورونائی (Verona) که مشهورترین کار شکسپیر هست و همچنین رنتزو و لوکا، تو داستان ازدواج وعده داده شده(I Promessi Sposi) نوشته آلساندرو مانتزونی (Alessandro Manzoni) در سال ۲۷- ۱۸۲۵، که بعد از گذروندن موانع و مشکلات زیاد موفق میشن باهم ازدواج کنن و…

با این همه داستان‌های عشقی و رمانتیک طبیعیه که ایتالیا سرزمین عاشقان (romance) نامیده بشه و روز ولنتاین با شور اشتیاق زیادی توش جشن گرفته بشه .

افسانه و واقعیت

گرچه ایتالیا سرزمین عشاقه، اما متاسفانه مشابه جشن‌هایی مثل هالوین (Halloween) و روزمادر، روز ولنتاین هم تبدیل به جشنی وارداتی از آمریکا شده. il giorno della festa degli innamorati تو ایتالیا مخصوص زوج‌ها و عاشقاس، بچه ها و اعضای خانواده تو این روز به هم هدیه نمیدن. اما تو سال‌های اخیر سوداگران آمریکایی که واردکننده شکلات‌ها، لباس‌ها، کارت‌های ولنتاین و محصولات دیگه ای که به نوعی مبلغ موضوعات جنسی هستند، بسیاری از رسم و رسومات رو تغییر دادن .

روز عشاق
Read more

تو دهن گرگ یا تو … نهنگ!!!

تو دهن گرگ یا تو … نهنگ!!!

 تو دهن گرگ یا تو … نهنگ!!!

in bucca al lupo

همونطور که قبلا اشاره کردیم اصطلاح in bocca al lupo (در دهان گرگ) تقریبا معادل Buona fortuna هست و به عنوان آرزوی موفقیت و خوشبختی واسه کسی به کار میره، با این تفاوت که شما با Buona fortuna واسه کسی که می‌خواد امتحان، آزمایش یا مصاحبه ای انجام بده، آرزوی موفقیت نمی‌کنید. تو این موارد از in bucca al lupo استفاده میشه.

حالا به نظرتون این جمله رو چطور ترجمه کنیم:

– In Culo Alla Balena.

– Speriamo che non caghi.

– تو ..ون نهنگ!

– امیدوارم خرابکاری نکنه!

In Culo Alla Balena در واقع اصطلاح دیگه ایه که بین جونوای ایتالیایی رایجه و به عنوان آرزوی موفقیت به کار میره که البته خیلی خودمونی تر و در عین حال بی ادبانه تره و مواظب باشید تو محافل رسمی از اون استفاده نکنید .

با تشکر از پیروز عزیز بابت معرفی این اصطلاح جالب

ایتالیایی‌هاچی میگن و چی نمیگن! (قسمت دوم)

ایتالیایی‌هاچی میگن و چی نمیگن! (قسمت دوم)

ایتالیایی‌ها چی میگن و چی نمیگن! (قسمت دوم)

ایتالیایی‌هاچی میگن و چی نمیگن!

فکر ایرانی، صحبت ایتالیایی

از یه ایرانی بخواهید رنگ‌های il tricolore italiano (پرچم سه رنگ ایتالیا) رو براتون بگه، معمولا جواب میده: قرمز ، سفید، سبز. چون ایرانی‌ها عادت کردن از راست به چپ بخونن. اما اگه از یه ایتالیایی رنگ پرچمشونو بپرسین میگه: verde, bianco, e rosso (سبز، سفید و قرمز)، یعنی از چپ به راست. شاید این موضوع به نظرتون زیاد مهم نیاد، اما فورا خارجی بودن شما رو آشکار می‌کنه!

صرف غذا در زندان کافه تریا!

وقتی هوا گرمه، مردم ترجیح میدن غذاشونو توی هوای آزاد، ایوان و تراس بخورن. تو این فصل‌ها یه بخش ویژه به نام al fresco هم می‌تونید تو قسمت آشپزی مجله های انگلیسی پیدا کنید. حتی رستوران‌هایی به نام Al Fresco هم تو آمریکا وجود داره!

با این فرضیات اگه برید شهر سی انای (siena)  ایتالیا و بخواهید غذاتونو تو ایوان رو به piazza del campo  بخورید و بگید غذا رو تو al fresco میخواید، مطمئنا با پوزخند طرف مواجه میشید!

al fresco معنی « تو سرما » میده و در واقع مثل اصطلاح « آب خنک » خودمون اشاره به زندان داره!

به جای استفاده از این کلمه شما باید از ” all’aperto ” یا ” all’aria aperta “یا حتی ” fuori ” استفاده کنید.

Read more

ایتالیایی‌ها چی میگن و چی نمیگن! (قسمت اول)

ایتالیایی‌ها چی میگن و چی نمیگن! (قسمت اول)

ایتالیایی‌ها چی میگن و چی نمیگن! (قسمت اول)

ایتالیا

وقتی زبون جدیدی یاد می‌گیریم، ناخودآگاه برخی از عادات زبون مادریمون رو هم به این زبون جدید منتقل می‌کنیم که باعث میشه تا لب باز می‌کنیم همه بفهمند یه خارجی هستیم .

اگه می‌خواهید زبون ایتالیایی رو طوری صحبت کنید که همه فکر کنن زبون مادریتونه، بهتره از ده اشتباه رایج که براتون لیست می‌کنم دوری کنید .

Read more

غزلیات پترارک (قسمت پنجم)

غزلیات پترارک (قسمت پنجم)

غزلیات پترارک (قسمت پنجم)

 

پترارک

S’amor non è, che dunque è quel ch’io sento?

Ma s’egli è amor, perdio, che cosa et quale?

Se bona, onde l’effecto aspro mortale?

Se ria, onde sí dolce ogni tormento?

اگر عشق نیست، پس این چه حسی است که دارم؟

اما اگر عشق است، خدایا، این دیگر چیست؟

اگر خوب است، چرا اثری تلخ و کشنده دارد؟

اگر بد است، چرا تمام دردهایش شیرین است؟

S’a mia voglia ardo, onde ‘l pianto e lamento?

S’a mal mio grado, il lamentar che vale?

O viva morte, o dilectoso male,

come puoi tanto in me, s’io no ‘l consento?

اگر مایلم بسوزم، پس چرا اشک و ناله؟

اگر بدم، ناله زاری چه سود؟

اه زندگی مرگبار، آه شرارت شیرین،

چطور می‎توانی درونم باشی، اگر راضی نباشم؟

Et s’io ‘l consento, a gran torto mi doglio.

Fra sí contrari vènti in frale barca

mi trovo in alto mar senza governo,

و اگر راضیم، اشتباها به مصیبت افتاده ام.

بین باد مخالفی در قایقی نحیف،

میان دریایی عمیق، بدون سکان مانده ام.

Read more

نمایش میلاد عیسی مسیح (ع) در ایتالیا

نمایش میلاد عیسی مسیح (ع) در ایتالیا

نمایش میلاد عیسی مسیح (ع) در ایتالیا ( Il presepe )

کریسمس تو ایتالیا رسم و رسومات زیادی داره و یکی از اونا پرزپه (Presepe) هست. پرزپه به معنی گهواره بچه و آخوره، اما امروزه به عنوان ماکت اصطبلی که توش عیسی مسیح به دنیا اومده شناخته میشه.

نمایش میلاد عیسی مسیح (ع) در ایتالیا

رسم و رسوم ساخت این ماکتها به قرن ۱۳ برمی‌گرده. گرچه سنت فرانسیس آسیزی که تو بحث استیگماتا در موردش صحبت کردیم، اولین کسی نیست که این کار رو کرده اما کسیه که به توسعه اون کمک زیادی کرده. اواسط دسامبر ۱۲۲۳، تو یه غار طبیعی شهر گرچو (Greccio)، اون این صحنه اصطبل رو باز سازی می‌کنه و همراه با بقیه در کنارش مراسم عشای ربانی شب عید رو به جا میاره.

از معجزات و شفا پیدا کردن مریض‌ها تو این مراسم، داستان‌ها و روایت‌های زیاد نقل شده.

نمایشگاه‌ها و موزه های زیادی رو می‌تونید تو ایتالیا پیدا کنید که با صدها ماکت و شکل‌های مکانیزه، تنها به موضوع پرزپه پرداختند. در واقع میشه گفت که موضوع پرزپه تو ایتالیا یه هنر موروثیه که ریشه تو مذهب، فرهنگ، زبون و داستان‌های تاریخی داره.

Read more

تنها در غربت

تنها در غربت

تنها در غربت

یه کلمه هم ایتالیایی بلد نیستید و از وسط ایتالیا سر دراوردید!… خب نمی‌خواد زیاد نگران باشید، این پست برای شماست.

تنها در غربت

خوشبختانه ایتالیایی‌ها، حتی اگه با اشتباهات زیادهم ایتالیایی حرف بزنید، بیشتر شما رو تحویل میگیرن تا اینکه بخواید، مثلا انگلیسی باهاشون حرف بزنید. من در ادامه یه چندتا کلمه و عبارت کلیدی آسون براتون مینویسم که بتونید راحت تر با مردم ارتباط برقرار کنید.

۱- چاو (Ciao) حفظ کردنش آسونه. از این کلمه می‌تونید هم برای سلام، هم به عنوان خداحافظی استفاده کنید. فقط تو ذهنتون باشه این کلمه یه کمی خودمونیه. اگه خواستید رسمی تر برخورد کنید برای سلام از بن جورنو ( Buongiorno روز بخیر) یا به قول اکبر عزیز از سالوه (Salve) استفاده کنید.

۲- اگه خواستید خودتونو معرفی کنید یه می کیامو (Mi chiamo) بگید، بعد اسمتونو.

۳- از کلمات پرفاوره (Per favore) و گراتسیه (Grazie) به معنی لطفا و متشکرم زیاد استفاده کنید.

Read more

کریسمس در ایتالیا

کریسمس در ایتالیا

ماه دسامبر شروع شده و مردم ایتالیا هم مثل اغلب مردم نقاط دیگه دنیا، دارن خودشونو واسه ایام کریسمس آماده می‌کنن و باز جملاتی مثل کریسمس مبارک ( Buon Natale! ) یا سال نو مبارک (Felice Anno Nuovo!)، داره دوباره سر زبونا میافته. اگه موافقید بیایید باهم یه مروری به آداب و رسوم مردم ایتالیا تو این ایام داشته باشیم .

کریسمس


Regali di Natale

کادوهای کریسمس

اغلب ایتالیایی‌ها کادوهاشونو صبح روز کریسمس یا بعد از ناهار باز می‌کنن، هرچند بعضی ها تا روز epifania یعنی ظهور حضرت عیسی (ع)، روز ۶ ژانویه صبر می‌کنن .

اگه بچه ها طی سال خوب بوده باشن یه la calza (جوراب) رنگی بلند، پر از i dolciumi(شکلات و شیرینی) جایزه می‌گیرن اما اگه تو جورابشون il carbone (ذغال) باشه که از شکر سیاه درست شده، معلومه که اصلا بچه خوبی نبودن !

بر خلاف کشورهای دیگه تو ایتالیا این بابا نوئل (Santa Claus) نیست که واسه بچه ها هدیه میاره، به جاش جادوگر مهربونی به نام بفانا (La Befana )، واسه بچه ها هدیه و شیرینی‌جات میاره.

تو ونیز و من توا (Mantova) به جای همه اینا، سانتا لوچیاس که (Santa Lucia) زحمت هدیه اوردنو می‌کشه.

Gesu' Bambino
Gesu’ Bambino

ناگفته نمونه که تو بعضی مناطق به عیسی کودک (Gesu’ Bambino) معتقدند. با تمام این احوال امروزه تقریبا ۹۰ درصد ایتالیاییها به بابا نوئل(Babbo Natale) هم اعتقاد دارن

.

Read more